Coincidindo co 90º aniversario da súa investidura como alcaldesa da Cañiza, a Federación Galega de Municipios e Provincias (FEGAMP) e o Concello da Cañiza celebraron hoxe un acto de homenaxe a María Gómez, primeira alcaldesa elixida democraticamente en Galicia.
O acto celebrouse no Salón de Plenos do Concello da Cañiza e contou coas intervencións de Luis Gómez Pina, alcalde local, e de María Barral, vicepresidenta executiva da FEGAMP e alcaldesa de Betanzos.
Abreu a quenda de intervencións o alcalde da Cañiza, Luis Gómez Pina, que salientou a figura pioneira de María Gómez como “unha muller que ocupa un lugar singular na historia política de Galicia, converténdose en marzo de 1936 na primeira alcaldesa democrática de Galicia.
“90 anos despois, seguir evocándoa e recoñecer que a memoria democrática tamén se constrúe dende os concellos, dende os espazos próximos e dende a lembranza das persoas que contribuíron a abrir camiños e a ampliar horizontes de liberdade” subliñou o alcalde da Cañiza, que tamén subliñou que “hoxe seguimos recoñecendo o legado de María Gómez por respecto e coa vontade de que permaneza vivo na memoria publica do noso municipio”.
Luis Gómez Pina rematou a súa intervención destacando que “actos como este sirvan para transmitir as novas xeracións que os avances democráticos nunca son definitivos, que deben ser coñecidos, valorados e coidados, e que cada xeración ten tamén a responsabilidade de seguir coidándoo”.
Na súa intervención, María Barral destacou que María Gómez foi alcaldesa “nun tempo moi difícil e tráxico, cun golpe de estado fascista e unha posterior represión atroz, que apenas permitiulle exercer como alcaldesa uns meses” sendo unha “efímera xestión como alcaldesa democrática que case lle custa a vida”.
María Gómez foi detida e procesada con outros 23 veciños da Cañiza polo bando franquista, e condenada a morte, aínda que, “afortunadamente, non foi fusilada e a súa condena foi conmutada por cadea perpetua” e, posteriormente, foi posta en liberdade condicional, trasladándose definitivamente a Lugo, resaltou a vicepresidenta da FEGAMP.
Para Barral “non pode estrañar que a primeira alcaldesa galega foise elixida hai 90 anos, xa que moi pouco antes, nas elección xerais de 1933 as mulleres puideron votar por primeira vez” polo que “tampouco pode estrañar que despois de 40 anos de ditadura franquista, nas primeiras eleccións municipais democráticas de 1979 só resultasen elixidas seis alcaldesas galegas, nos concellos de Cualedro, Petín, Ramirás, Verín, Sandiás e San Cibrao das Viñas” salientou.
A vicepresidenta da FEGAMP contextualizou que “hoxe, 90 anos despois da investidura da primeira alcaldesa democrática en Galicia, e 47 anos despois das primeiras eleccións locais posteriores á morte de Franco, en Galicia aínda somos so 70 alcaldesas nos 313 concellos galegos” e por isto “na conmemoración do 8 de Marzo de 2026, do Día Internacional das Mulleres, dende o municipalismo galego representado pola FEGAMP quixemos poñer o acento no labor imprescindible, e non sempre recoñecido, das mulleres como xestoras públicas”.
As alcaldesas “promovemos o noso recoñecemento como xestoras do cambio, responsables directas de construír, dende o ámbito local, un mellor futuro” porque somos “mulleres que traballamos nos ámbitos e funcións chave na xestión municipal, como a planificación de servizos, o deseño dos pobos e das cidades, a xestión económica, a contratación pública ou programando e prestando servizos á comunidade, como calquera home” precisou María Barral.
Rematou a súa intervención a vicepresidenta executiva da FEGAMP, lembrando “o reto que dende o municipalismo galego temos asumido de acadar a paridade nas corporacións e nas alcaldías galegas nas próximas eleccións en 2027”.
