O Consello Federal da Federación Galega de Municipios e Provincias aprobou por unanimidade a Conta xeral de 2025 e o Orzamento de 2026. O seu presidente, Alberto Varela, destacou os avances no financiamento da dependencia e na integración das unidades de drogodependencias no Sergas, pero denunciou desigualdades nas axudas ás escolas infantís municipais.
A Federación Galega de Municipios e Provincias (FEGAMP) puxo o foco no financiamento dos concellos galegos tras a reunión ordinaria do seu Consello Federal, celebrada en Santiago de Compostela. O presidente da entidade, Alberto Varela, destacou o incremento previsto do fondo base incondicionado do Fondo de Cooperación Local, que pasará dos 112 millóns de euros aos 170 millóns para 2027, segundo a proposta da Xunta trasladada á federación.
A pesar deste avance, Varela considera que aínda existe marxe para mellorar os recursos que reciben os municipios e reclamou máis colaboración institucional para resolver cuestións pendentes que afectan directamente aos servizos públicos locais.
Durante a reunión, o Consello Federal avaliou a xestión da Comisión Executiva desde o verán de 2025 e aprobou por unanimidade a Conta xeral de 2025 e o Orzamento para 2026.
O Fondo de Cooperación Local subirá ata os 170 millóns de euros
Un dos principais asuntos abordados foi o financiamento local dependente da Xunta de Galicia. Segundo explicou Alberto Varela, a proposta para 2027 eleva ata os 170 millóns de euros o fondo base incondicionado do Fondo de Cooperación Local, fronte aos 112 millóns nos que permanecía conxelado nos últimos anos.
A FEGAMP considera que este incremento responde ás demandas formuladas polo municipalismo galego, aínda que mantén a reivindicación de seguir mellorando os recursos destinados aos concellos.
O financiamento local é unha cuestión clave para garantir a prestación de servizos municipais e a capacidade das administracións locais para responder ás necesidades da cidadanía.
A FEGAMP reclama que a Xunta e o Estado cubran o custo da axuda no fogar
Outro dos avances destacados por Varela foi o acordo coa Consellería de Política Social para mellorar o financiamento do Servizo de Axuda no Fogar (SAF).
O presidente da federación lembrou que o acordo non pecha a reclamación de que a Xunta e o Goberno central cubran o custo do servizo no marco da Lei de Dependencia.
A FEGAMP tamén trasladou ao Ministerio de Dereitos Sociais a petición de que parte dos fondos estatais transferidos a Galicia para atender a dependencia se destinen especificamente ao financiamento da axuda no fogar.
O obxectivo é avanzar cara a un modelo no que a Xunta e o Estado asuman conxuntamente o 100 % do custo do SAF, reducindo a presión económica que soportan os concellos.
As 13 unidades de drogodependencias intégranse no Sergas
Alberto Varela destacou tamén o acordo coa Consellería de Sanidade para integrar plenamente no Servizo Galego de Saúde (Sergas) as 13 unidades asistenciais de drogodependencias que dependían de diferentes concellos.
As unidades están situadas en Burela, Cangas do Morrazo, Carballo, Monforte de Lemos, Noia, O Grove, Ourense, Pontevedra, O Porriño, Ribeira, Santiago de Compostela, Vilagarcía de Arousa e Vigo.
A integración responde a unha reivindicación histórica do municipalismo galego, formulada en distintas asembleas da FEGAMP. O cambio busca incorporar estes recursos á estrutura sanitaria autonómica.
Nova rede contra o acoso escolar nos concellos galegos
A posta en marcha da Rede de Concellos contra o Acoso Escolar foi outro dos acordos destacados polo presidente da federación.
A iniciativa pretende reforzar a colaboración entre administracións para avanzar cara a contornas educativas seguras, inclusivas e respectuosas, nas que non haxa cabida para o acoso escolar.
A FEGAMP considera que os municipios poden desempeñar un papel importante na prevención e na promoción da convivencia, en coordinación co resto das institucións implicadas.
Sen acordo para renovar o convenio de prevención de incendios
Non todos os asuntos tratados se saldaron con avances. Varela lamentou a falta de acordo coa Consellería do Medio Rural para renovar o convenio de prevención de incendios e xestión da biomasa nas faixas secundarias.
A federación sostén que presentou achegas para revisar os contidos e os traballos do convenio, especialmente despois dos incendios rexistrados no verán de 2025, pero asegura que as súas propostas non foron incorporadas como esperaba.
A FEGAMP mantén a disposición a seguir negociando para acadar un acordo que permita mellorar a prevención e a xestión da biomasa nos municipios galegos.
A nova Lei de Administración Local, pendente de máis consenso
A futura Lei de Administración Local de Galicia (LALGA) ocupou tamén unha parte importante do informe presentado por Alberto Varela.
O presidente da FEGAMP criticou as dificultades para establecer un espazo de traballo coa Xunta no que abordar as achegas do municipalismo á nova normativa. Segundo explicou, as alegacións da federación tiveron que presentarse no rexistro autonómico e agora están pendentes de coñecer o seu percorrido durante a tramitación parlamentaria.
Varela defendeu a necesidade de retomar o diálogo institucional e de avanzar cara a un novo pacto local entre a Xunta e os concellos, cunha negociación que permita acadar o maior consenso posible.
A FEGAMP denuncia diferenzas nas axudas ás escolas infantís
A gratuidade das escolas infantís foi outro dos puntos de desacordo sinalados pola federación. Segundo os datos incluídos no informe de Alberto Varela, para o curso 2026-2027 mantense unha diferenza importante entre as cantidades medias que reciben as escolas privadas e as municipais.
A FEGAMP sitúa en ata 320 euros mensuais de media por praza a achega ás escolas privadas, fronte aos 78 euros mensuais de media por praza municipal.
Ante esta situación, a entidade reclama a creación dun fondo específico anual que permita cubrir a totalidade dos custos que a gratuidade das escolas infantís xera para os concellos.
A federación advirte de que a falta de financiamento suficiente pode comprometer a viabilidade destes servizos municipais e reclama que se corrixan as diferenzas entre os distintos modelos de xestión.
Aprobación unánime das contas e do orzamento
Ao remate da reunión, o Consello Federal da FEGAMP aprobou por unanimidade a Conta xeral correspondente ao exercicio 2025 e o Orzamento para 2026.
A sesión serviu para avaliar o traballo da Comisión Executiva e fixar as principais demandas do municipalismo galego en cuestións como o financiamento local, a dependencia, a sanidade, a educación infantil, a prevención de incendios e a futura reforma da Administración local.
