O escritor, profesor e intelectual Xosé Luís Méndez Ferrín faleceu en Vigo o 19 de novembro de 2026 aos 88 anos. A Real Academia Galega (RAG), institución que presidiu entre 2010 e 2013, expresou o seu fondo pesar pola perda dunha das figuras máis relevantes da cultura galega desde a segunda metade do século XX.
Nado en Ourense en 1938, Méndez Ferrín destacou pola súa contribución á creación literaria, o xornalismo, os estudos literarios e a filoloxía. A súa obra, caracterizada por unha gran densidade literaria e un universo propio no que convivían o mítico, o real, o existencial e o político, ocupa un lugar central nas letras galegas contemporáneas.
O presidente da RAG, Henrique Monteagudo, salientou que a súa traxectoria intelectual estivo estreitamente ligada ao compromiso co idioma, a nación e as causas políticas que defendeu. Tamén puxo en valor o seu extraordinario dominio do galego, co que construíu unha lingua literaria propia, de gran riqueza expresiva.
Un legado literario con obras fundamentais
Entre os títulos máis recoñecidos da súa produción figuran Con pólvora e magnolias (1976), un dos poemarios fundamentais da poesía galega contemporánea, e os libros de relatos Percival e outras historias (1958), Amor de Artur (1982) e Arraianos (1991).
A súa actividade literaria estendeuse tamén á novela, o teatro, o ensaio filolóxico e a historiografía literaria. A súa obra foi traducida a distintas linguas e chegou ao cinema. En 1974, Eloy Lozano levou á pantalla Retorno a Tagen Ata, mentres que en 2022 Ángeles Huerta realizou O corpo aberto, inspirada nun relato de Arraianos.
No ámbito narrativo, Percival e outras historias marcou o inicio do seu recoñecemento como mestre do relato curto. A obra incorporaba elementos da materia de Bretaña, un dos recursos que aparecerían de distintas formas ao longo da súa produción.
Méndez Ferrín tamén formou parte da chamada Nova Narrativa Galega, xunto con autores como Gonzalo Mourullo, María Xosé Queizán e Camilo Gonsar. Entre os seus libros posteriores destacan O crepúsculo e as formigas (1961), Arrabaldo do norte (1964) e Elipsis e outras sombras (1974).
Profesor en Lugo e Vigo e fundador do grupo Brais Pinto
A súa infancia transcorreu entre Vilanova dos Infantes e Ourense. En 1949 trasladouse coa súa familia a Pontevedra e, en 1955, iniciou os estudos de Filosofía e Letras en Santiago de Compostela. Posteriormente continuou a súa formación en Filoloxía Románica en Madrid.
Na capital española fundou, xunto con outros mozos galeguistas, o grupo Brais Pinto, unha iniciativa de acción cultural na que participaron, entre outros, Reimundo Patiño, Ramón Lorenzo, Bernardino Graña, Bautista Álvarez e Xosé Fernández Ferreiro.
Tras traballar como profesor no Colexio Fingoi de Lugo, en 1965 obtivo a cátedra de Lingua e Literatura Española no Instituto Santa Irene de Vigo, onde exerceu ata a súa xubilación.
A RAG reivindica a súa figura intelectual e o seu compromiso
A Real Academia Galega considera a súa desaparición unha perda de enorme dimensión para a cultura do país. A institución lembra especialmente a súa etapa como presidente, entre 2010 e 2013, e unha traxectoria na que a creación literaria estivo vinculada a un intenso compromiso intelectual e político.
Co pasamento de Xosé Luís Méndez Ferrín desaparece unha voz singular da literatura galega, pero permanece unha obra que forma parte do patrimonio cultural de Galicia.










