Nesta cuarta campaña arqueolóxica do Castro de Esmelle, tamén coñecido como Tralocastro, están a aparecer numerosos materiais arqueolóxicos, especialmente cerámicos. Con todo, hai un que chama especialmente a atención, unha pequena peza dun centímetro de diámetro pertencente a un colar de concas de vidro bañado en ouro que, segundo as primeiras pescudas, podería ser orixinario da Illa de Rodas, en Grecia. Pero este non é o único achado relevante, hai tan só un par de días, o equipo de escavación atopaba varios fragmentos pertencentes a unha mesma vasilla decorada con motivos sogueados, un elemento característico da cultura castrexa.
Os traballos de escavación recibiron este mércores a visita institucional do alcalde do Concello de Ferrol, José Manuel Rey Varela da vicerreitora do Campus de Ferrol e Responsabilidade Social, Ana Ares Pernas, e da delegada territorial da Xunta de Galicia, Martina Aneiros Barros. Tamén se sumaron á visita a concelleira de Turismo e Patrimonio Histórico, Maica García Fraga; a concelleira de Educación, Universidade e Política Lingüística, Patricia Cons Formoso, o director territorial de cultura da provincia da Coruña, Severino Álvarez, así como o presidente da Fundación L. Monteagudo, Alfredo Eiras Martínez; e o seu secretario, Santiago Vázquez Collazo.
Durante o percorrido, guiado polo director científico da campaña e profesor de Historia Antiga da Facultade de Humanidades e Documentación do Campus Industrial de Ferrol da Universidade da Coruña (UDC), Juan Luis Montero Fenollós, e máis polo director técnico e investigador do Instituto de Ciencias del Patrimonio (Incipit) do Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC), Samuel Nión Álvarez, a comitiva puido coñecer de primeira man os últimos descubrimentos e os avances realizados durante a escavación.
O alcalde destacou que “campaña tras campaña, o castro de Esmelle está a converterse nun referente non só a nivel local, senón tamén no ámbito da investigación arqueolóxica en Galicia. Os achados que aquí se están a realizar axudan a reconstruír a nosa historia e a comprender mellor como vivían as comunidades que habitaron estas terras hai séculos”. Este proxecto é posible grazas á colaboración entre institucións. “Desde o Concello de Ferrol respaldámolo mediante un convenio que se prolongará durante catro anos máis, permitindo así dar continuidade aos traballos”. Máis aló do ámbito académico, o rexedor lembrou que estas escavacións “son tamén unha ferramenta clave para fomentar o turismo cultural”.
Na súa intervención, a vicerreitora do Campus de Ferrol e Responsabilidade Social, Ana Ares, quixo destacar o valor formativo dun proxecto que lle ofrece ao estudantado a oportunidade de participar nunha escavación arqueolóxica de primeiro nivel, “adquirindo experiencia práctica e traballando en contacto directo co patrimonio cultural”. Aproveitou tamén para agradecer a colaboración das administracións, entidades e persoas que fan posible este proxecto, así como o interese dos veciños e veciñas da cidade e da comarca no mesmo.
Pola súa banda, o director científico desta cuarta campaña arqueolóxica e director tamén da Cátedra de Arqueoloxía e Educación Patrimonial, Juan Luis Montero Fenollós, explicou que os traballos que se están a desenvolver no Castro de Esmelle permiten coñecer “cada vez mellor” a complexidade da sociedade castrexa: o seu modo de vida, o urbanismo, a cultura material, as relacións comerciais e, en definitiva, a organización dunha comunidade que segue ofrecendo información de gran valor científico e patrimonial. “Cada nova campaña confirma o enorme potencial arqueolóxico deste xacemento”, concluíu.
NOVOS SECTORES DE INTERVENCIÓN
A campaña, iniciada o pasado 13 de xullo, continúa ampliando o coñecemento dun castro da Idade de Ferrol cunha superficie estimada de 20.000 metros cadrados e tres aneis defensivos. Nas campañas anteriores descubriuse unha rúa pavimentada na que a día de hoxe se segue a traballar, situada na entrada principal do asentamento, un edificio alongado e un torreón defensivo.
Nesta cuarta escavación arqueolóxica abríronse tres novos sectores de intervención: un centrado no acceso ao castro, outro xunto ao gran edificio colectivo e un terceiro na croa, ao carón do primeiro recinto amurallado escavado. A campaña continuará durante o mes de agosto cos traballos de restauración e consolidación de varios dos edificios descubertos, así como coa elaboración dun plano topográfico de alta precisión de todo o xacemento.
EQUIPO DE TRABALLO
Juan Luis Montero Fenollós e Samuel Nión Álvarez, director científico e director técnico, respectivamente, están a liderar un equipo de traballo integrado por preto de 20 persoas, formado maioritariamente por estudantado universitario, persoas recentemente tituladas, así como persoal investigador vinculado á Universidade da Coruña (UDC), á Universidade de Santiago de Compostela (USC) e á Universidad Complutense de Madrid (UCM).
Un ano máis, a campaña arqueolóxica está impulsada pola Universidade da Coruña (UDC) xunto co Concello de Ferrol, a través da Cátedra de Arqueoloxía e Educación Patrimonial. A maiores, a intervención conta, por segundo ano consecutivo, co apoio da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural, dependente da Consellaría de Cultura, Lingua e Xuventude.
‘ABERTO POR ESCAVACIÓN’, VISITAS GUIADAS GRATUÍTAS
A proposta divulgativa “Aberto por Escavación” ten programadas visitas guiadas ao Castro de Esmelle este xoves 30, ás 11:00 e ás 16:00 horas, e o venres 31 de xullo, as 11:00 horas. O punto de encontro será o local da Asociación de Veciñal Val de Esmelle. Ao longo do último ano, o xacemento recibiu arredor de 1.400 visitas. Desde o pasado mes de febreiro, as visitas son guiadas pola especialista Lucía Brage grazas ao convenio de colaboración asinado entre a Universidade da Coruña (UDC) e a Fundación Luis Monteagudo.
