A Casa-Museo Emilia Pardo Bazán celebrará o vindeiro 16 de setembro os 175 anos do nacemento de Emilia Pardo Bazán (A Coruña, 1851-Madrid, 1921) cunha xornada que revisitará o seu papel como pioneira do xénero negro en España. O encontro partirá dos contos criminais da escritora, da man do investigador Xaquín Núñez Sabarís, para poñelos en diálogo coa narrativa negra galega contemporánea contando coa ollada de tres voces creadoras: Pedro Feijoo, Inma López Silva e Ana Viéitez. O acompañamento musical de Mario Diz no violín exercerá de contrapunto emocional arredor da tensión, o suspense e a intensidade dramática propias do xénero. A Fundación Luis Seoane (rúa San Francisco, 27 – A Coruña) acollerá a partir das 18:00 horas o programa, de entrada libre ata completar a capacidade do salón de actos.
«No ronsel dunha tradición que tivo algúns dos seus referentes fundamentais nos contos de Edgar Allan Poe e nas narracións de Arthur Conan Doyle protagonizadas por Sherlock Holmes, o detective por antonomasia, Emilia Pardo Bazán explorou en obras como La gota de sangre e Un destripador de antaño as posibilidades literarias do crime, da sospeita, da investigación e da tensión moral», contextualiza María López-Sández, académica de número responsable da Casa-Museo Emilia Pardo Bazán e coordinadora da xornada Emilia Pardo Bazán, pioneira do xénero negro, que a Real Academia Galega organiza co apoio económico da Xunta de Galicia e do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades. Na autora coruñesa, como segue a acontecer na literatura galega actual, «o crime funciona como fenda e como revelación». «Permite observar as zonas máis escuras da sociedade, interrogar os conflitos dunha época e explorar as emocións que atravesan a violencia, a culpa, o medo, a sospeita ou a xustiza», engade López-Sández.
O programa
Xaquín Núñez Sabarís abordará na conferencia inaugural da xornada Antecedentes do xénero negro. Os contos criminais de Emilia Pardo Bazán a marcada dimensión social e espacial da literatura policial, que a miúdo funciona como unha sorte de crónica social ou de realismo contemporáneo. Seguindo este camiño, o profesor afondará nos contos criminais de Pardo Bazán, antecedentes singulares nos que a escritora compartiu a súa avanzada perspectiva sobre conflitos da época e retratou desde a crítica consciente as estruturas sociais que os facían posibles.
Na mesa redonda posterior, titulada Os crimes de Pardo Bazán e a narrativa negra galega de hoxe, Pedro Feijoo, figura imprescindible na consolidación e popularización deste xénero nas letras galegas contemporáneas —con títulos como Os fillos do mar (2012) ou a máis recente, Onde nacen as bestas (2025)—, explorará os mecanismos narrativos de Pardo Bazán que a comunican coa construción actual da intriga, do espazo urbano e da investigación na novela contemporánea. Inma López Silva, autora de Por qué Asunta? —arredor do crime de Asunta Basterra—, mergullarase na relación entre literatura, realidade, violencia, memoria social e representación do crime; e Ana Viéitez, que acaba de debutar con Pacto de silencio (2026), achegará unha mirada emerxente sobre a vixencia do crime como materia narrativa e sobre as novas formas de suspense, violencia e conflito nas letras galegas.
