O Festival Internacional de Narración Oral Atlántica rende homenaxe, este sábado 4 de xullo, na Colexiata de Santa María a Real de Sar (Santiago de Compostela), á investigadora, filóloga e profesora Camiño Noia Campos, que recibiu a Cornamusa de Honra 2026, o máximo recoñecemento do festival, «pola súa extraordinaria contribución á investigación e dignificación da literatura oral galega e, moi especialmente, do conto tradicional».
A entrega tivo lugar antes da función «Phantasmas familiares, santos e aparecidos», protagonizada por Quico Cadaval, que pecha a programación de Atlántica na capital galega.
Camiño Noia é unha das grandes referencias no estudo da tradición oral en Galicia. Catedrática de Filoloxía Galega e Portuguesa da Universidade de Vigo, dedicou boa parte da súa traxectoria investigadora á recompilación, análise e clasificación dos contos populares galegos, un patrimonio inmaterial que durante séculos se transmitiu de xeración en xeración a través da palabra.
«O seu traballo foi decisivo para situar o conto tradicional galego no contexto dos grandes estudos internacionais sobre literatura oral. Grazas ás súas investigacións, Galicia pasou a ocupar o lugar que lle corresponde dentro dos mapas comparativos do conto popular europeo e universal, demostrando a riqueza, diversidade e singularidade do noso patrimonio narrativo», sinala a directora do Festival Atlántica, Soledad Felloza.
Entre as súas obras máis relevantes destaca «Catálogo Tipolóxico do conto galego de Tradición Oral», unha publicación de referencia que reúne centos de relatos recollidos en diferentes comarcas do país e que constitúe unha das compilacións máis importantes realizadas sobre este xénero en Galicia. O volume non só recupera historias que estaban en risco de desaparecer, senón que tamén as contextualiza e clasifica seguindo os principais sistemas internacionais de catalogación dos contos folclóricos, converténdose nunha ferramenta imprescindible tanto para investigadores como para narradores e persoas interesadas na tradición oral.
Ao longo da súa carreira, Camiño Noia desenvolveu tamén unha intensa actividade investigadora ao redor da literatura medieval galego-portuguesa, a narrativa popular e a cultura oral, publicando numerosos estudos científicos e participando en proxectos de investigación de ámbito nacional e internacional.
Para o Festival Atlántica, esta Cornamusa de Honra «supón un recoñecemento a unha figura que contribuíu de maneira decisiva a que a narración oral galega sexa hoxe un patrimonio coñecido, estudado e valorado dentro e fóra das nosas fronteiras. O labor de Camiño Noia permitiu preservar centos de historias que forman parte da memoria colectiva do país e ofrecer ás novas xeracións de narradores e investigadores un corpus fundamental para seguir mantendo viva a tradición».
Coa concesión desta distinción, Atlántica reivindica «a importancia da investigación como ferramenta indispensable para conservar o patrimonio inmaterial e subliña a estreita relación entre o traballo académico e a narración oral viva, dous ámbitos que Camiño Noia soubo unir ao longo de toda a súa traxectoria».
A entrega da Cornamusa de Honra converterase así nun dos momentos máis emotivos da clausura desta edición do festival, recoñecendo a unha das persoas que máis contribuíu a que os contos galegos continúen vivos, estudados e contados.
